GÜNÜMÜZDE OKUL SAĞLIĞI HİZMETLERİ

GÜNÜMÜZDE OKUL SAĞLIĞI HİZMETLERİ

 

Günümüzde hak ettiği ilgiyi toplamaya başlayan ve gün geçtikçe önemi anlaşılan okul sağlığı hizmetlerini diğer alanlardan ayıran en büyük özellik, hizmet verilen grubun yaş, meslek, kültürel ve gelişimsel olarak çeşitlilik göstermesidir.

 

Sağlıklı görünen bir bireyin kendi sağlık düzeyi konusunda farkındalığının yaratılması hasta olan bir bireyin sağlığına kavuşturulması kadar önem taşımalıdır. Bir davranış değişikliği yaratılması ya da bir farkındalık oluşturulması kişinin psikososyal ve entelektüel açıdan gelişimi üzerinde de oldukça önemli etkiye sahiptir.

 

Ülkemizde son zamanlarda üzerinde daha çok düşünülen okul sağlığı konusu, aslında hemşirelik okullarında uzun yıllardır yer almakta ve öğrencilerimize aktarılmaktadır. Bugün çalışmaların daha iyi yürütülmeye başlanması ve öncelikli gereksinimler içine alınması okul sağlığını daha üst seviyelere taşıyacaktır.

 

Şüphesiz ki okul sağlığı denilince en büyük görevin biz okul hemşirelerine düştüğünü söylemek yanlış olmayacaktır. Okul sağlığı hizmetinin tam anlamıyla yürütülmesi için okullarda bir sağlık birimi oluşturulmalı ve okul yönetimi, öğretmenler ve aileler ile koordineli bir çalışma yürütülmelidir. Hiçbir zaman bir okul hemşiresi tek başına yeterli olmayacaktır. Bir okul hemşiresi okul sağlığı alanında neler yapılabileceğini çok iyi bilebilir fakat yüksek düzeyde hizmet verebilmesi için koordineli ve destek alarak çalışması doğrudur. Buradan şunu anlamalıyız; doğru sağlık çalışmalarının yürütülmesi için okul yönetiminin tam desteği şarttır. Çünkü okul hemşireliği sadece kaza ve yaralanmalarda müdahale etmek amaçlı çalışmayacaktır.

 

Elbette ülkemizde birçok özel okulda sistem bu şekilde yürümekte ve yasal olarak bir sorun yaşanmamaktadır. Bu bir bakış açısı olan ‘’ilkyardım uygulamalarının aktif yapılması yeterlidir’’ düşüncesini doğrulamaktadır. Kaza, yaralanma ve hastalık durumlarında yapılan müdahaleler okul sağlığı hizmetlerinin amaçlarının bir kısmını yerine getirmekte ve yaşamsal tehditlerin çoğunu ortadan kaldırmaktadır. Aslında ihtiyacın kendini en iyi gösterdiği alan olan ilkyardım uygulamalarının yapılması hiçbir uygulamanın yapılmamasından daha iyidir;

 

Fakat amaç hiçbir zaman yeterli olanla devam etmek olmamalıdır. Asıl olan, amaç ve hedefler doğrultusunda mümkün olanın en iyisini zaman içinde yapmaya çalışmaktır. Mümkün olanın en iyisi ucu açık bir kavramdır. Çünkü aslında bazı standartlar söz konusu olsa da kurumlar ve politikaları değişebilmektedir.

 

Okul sağlığı aslında birincil amaç olarak öğrenci sağlığının sürdürülmesi gibi görünse de öğrenci ile ilişki içinde olan bireylerin de sağlıklı olmasını amaç edinir.  Öğrencilere sağlık alışkanlığı kazandırırken onların ailelerini de hedef alır. Böylece bir yandan halk sağlığı hizmetlerini de aktif yürütür. Sağlık sorunu yaşayan bir bireyin sağlık kalitesini artırarak ona alışkanlık kazandırmak ulaşılması gereken hedefte önemli bir düzeydir. Unutulmamalıdır ki koruyucu sağlık hizmeti uygulamaları ve sağlık alışkanlığı kazandırma amaçlı çalışmalar öğrencilerin okul çağında ve öğrenme-gelişme dönemlerinde olması açılarından avantaj kazandırmaktadır. İyi öğrenilmiş ve alışkanlığa dönüşmüş her durum ileriki yaşantıyı daha kaliteli hale getirecektir.

 

Örnek vermek gerekirse;

 

El yıkama ve diş fırçalama alışkanlıklarını doğru kazanmış bir çocuk yetişkin dönemde de alışkanlıklarını sürdürmeye devam edecektir. Dolayısıyla güçlü bir bağışıklık sistemine sahip olacaktır. Bunun yanı sıra hastalandığında hangi aşamaları neden yaptığını görecek ilaçların sadece hekim kontrolünde ve belirtilen saat ve oranlarda alınması gerektiğini bilecektir.

 

Tüm bunları bilerek yaşayacak ve yetişkin olduğunda etrafındaki kişileri de kendi bilinciyle yetiştirecektir.

 

Eğitimin asıl amacı da bu değil midir?

 

Bir bireyin kendini güvende hissetmesi ona sunulan imkânlarla paraleldir. Hastalandığında ya da kaza geçirdiğinde birilerinin ona yardım edebilecek olması onu güvende hissettirir. Bir problemi çözmede öğretmeninin dediği nasıl en doğru ise sağlık konusunda da aynı sorumluluk okul hemşiresine düşecektir. Bu nedenle üzerinde önemle değinilmesi gereken bir başka konu da okullarda çalışan okul hemşirelerinin bilgi ve becerideki yeterlilikleridir.  Gelişmiş klinik becerilere, sorumluluğu tek başına taşıdığınız alanda daha çok ihtiyacınız olacaktır. İlkyardım uygulamalarında özellikle saniyelerin önemli olduğu düşünülürse panikle kaybedilecek zamanın olmadığı da bilinmelidir.

 

Okul sağlığı hizmetlerinde de diğer alanlarda olduğu gibi öncelikli amaç insan hayatına dokunmaktır.

 

Ayşe ŞENGEL

 

Açı Okulları Okul Hemşiresi

 

Sağlıklı Yaşam